فیلتر روغن
فیلتر روغن چیست فیلتر روغن یک جزء حیاتی در سیستم موتور خودرو است که وظیفه تصفیه و پاکسازی روغن موتور را بر عهده دارد. این فیلتر با حذف ذرات آلوده، گرد و غبار و ناخالصیها از روغن، به حفظ کیفیت روغن و جلوگیری از سایش و فرسایش قطعات داخلی موتور کمک میکند.
فیلترهای روغن معمولاً به دو نوع اصلی تقسیم میشوند: 1. فیلترهای کارتریجی (Cartridge Filters): این نوع فیلترها به صورت یک واحد مجزا طراحی شده و معمولاً در داخل محفظهای قرار میگیرند. 2. فیلترهای پیچشی (Spin-On Filters): این فیلترها به صورت گرد و پیچشی طراحی شده و به راحتی به بدنه موتور متصل میشوند.
تعویض منظم فیلتر روغن همزمان با تعویض روغن موتور، به حفظ عملکرد بهینه موتور و افزایش عمر آن کمک میکند.
فیلتر روغن موتور اهمیت بسیار بالایی دارد؛ زیرا روغن آلوده میتواند به سایش قطعات موتور و کاهش عملکرد آن منتهی شود. روغن آلوده میتواند مواد مضری مثل ذرات جامد، اکسیداسیون انواع مادهها و آلایندههای شیمیایی را به داخل موتور منتقل کند و باعث آسیب به قطعات موتور و خرابی موتور شود.
به همین دلیل، تعویض منظم فیلتر روغن موتور و نظافت؛ به منظور حفظ سلامت و عملکرد بهینه موتور بسیار حیاتی است. انواع روغن فیلتر موتور دارای ویژگیهای متنوعی هستند و کاراییهای مختلفی نیز دارند.فیلتر روغن یکی از اجزای حیاتی در سیستم موتور خودرو است که وظیفه تصفیه و پاکسازی روغن موتور را بر عهده دارد. این فیلتر به جلوگیری از ورود ذرات آلوده، گرد و غبار، و ناخالصیها به داخل موتور کمک میکند و به این ترتیب عملکرد بهینه موتور را تضمین میکند.
در ادامه به بررسی جزئیات بیشتری در مورد فیلتر روغن میپردازیم.
وظیفه فیلتر روغن چیست
- جذب ذرات سایشی فلزی: جلوگیری از ورود تراشهها و برادههای ناشی از تماس قطعات موتور به مسیر روانکاری.
- حذف آلودگیهای شیمیایی و دوده: تصفیه روغن از ذرات کربنی و رسوبات حاصل از احتراق ناقص.
- حفظ جریان یکنواخت روغن: جلوگیری از افت فشار و تأمین روانکاری پیوسته برای همه بخشهای متحرک موتور.
- مقاومت در برابر شرایط سخت کاری: حفظ عملکرد فیلتراسیون حتی در دماهای بالا یا فشارهای ناگهانی روغن.
- فعالسازی دقیق سوپاپ بایپس: اجازه عبور اضطراری روغن در صورت گرفتگی کامل، بدون آسیب فوری به موتور.
- پیشگیری از تشکیل لجن و گرفتگی مجاری: جلوگیری از رسوبگذاری در کانالهای باریک سیستم روغنرسان.
- عملکرد مطمئن سوپاپ ضدبازگشت: ممانعت از خالی شدن مسیر روغن هنگام خاموشی، برای روانکاری آنی در استارت بعدی.
- افزایش عمر مفید موتور: کاهش فرسایش قطعات و جلوگیری از نیاز به تعمیرات پرهزینه در بلندمدت.
روغن موتور در طول کارکرد، وظیفه روانکاری، خنککاری و پاکسازی قطعات متحرک را بر عهده دارد. اما در این مسیر، ذرات سایشی ناشی از تماس فلز با فلز، دوده حاصل از احتراق ناقص، و ناخالصیهای خارجی وارد مدار روغن میشوند. این آلودگیها اگر کنترل نشوند، باعث سایش شدید، گرفتگی کانالهای روغن و حتی قفل کردن موتور میگردند. داخل بدنه فیلتر، یک مدیای فیلتری معمولاً از جنس کاغذ فشرده، الیاف مصنوعی یا ترکیبی از هر دو وجود دارد که با چینخوردگیهای منظم طراحی شده تا بیشترین سطح تماس را در فضای محدود ایجاد کند.
وقتی روغن از پمپ روغن به سمت قطعات موتور ارسال میشود، ابتدا از این بخش عبور کرده و ذرات معلق با اندازههای میکرونی در بافت کاغذ یا الیاف گیر میکنند. روغن پاک و تصفیهشده سپس دوباره در سیستم گردش میکند. اغلب فیلترها مجهز به سوپاپ بایپس هستند که در شرایط افت فشار یا گرفتگی کامل، اجازه میدهد روغن بدون فیلتراسیون کامل به مدار بازگردد تا از آسیب فوری به موتور جلوگیری شود. در مجموع، عملکرد صحیح فیلترروغن مستقیماً بر سلامت و عمر موتور تأثیرگذار است. تمیز ماندن روغن، کاهش سایش قطعات و حفظ بازدهی موتور تنها با تعویض بهموقع فیلتر امکانپذیر است. بیتوجهی به این قطعه کوچک اما حیاتی، مساوی با پذیرش هزینههای سنگین تعمیر موتور خواهد بود.
نکات مهم در مورد فیلتر
🔻تعویض منظم: فیلترروغن باید به طور منظم و همزمان با تعویض روغن موتور تعویض شود. این کار به حفظ کیفیت روغن و عملکرد بهینه موتور کمک میکند.
🔻استفاده از قطعات اصلی: استفاده از فیلترها با کیفیت و اصلی میتواند به حفظ عملکرد و عمر موتور کمک کند.
🔻بررسی وضعیت فیلتر: در صورت مشاهده نشانههایی مانند کاهش فشار روغن، افزایش مصرف سوخت یا صدای غیرعادی از موتور، باید وضعیت فیلتر خود بررسی شود.
نشانههای خرابی فیلتر روغن چیست
▪️کاهش فشار روغن: اگر این فیلتر مسدود شود، ممکن است فشار روغن کاهش یابد و این میتواند به موتور آسیب برساند.
▪️غیر رنگ روغن: اگر روغن موتور به سرعت تغییر رنگ دهد یا تیره شود، ممکن است نشانهای از آلودگی و نیاز به تعویض فیلتر باشد.
▪️صدای غیرعادی: صدای غیرعادی از موتور میتواند نشانهای از مشکلات در سیستم روغنکاری باشد.
اثرات استفاده از فیلتر روغن نامرغوب
فیلترهایی با کاغذهای نامناسب و وجود درز در محل اتصال کاغذ، عمل فیلتراسیون را به درستی انجام نمیدهند و باعث ورود ذرات و آلودگیها به موتور خودرو میشوند که این آلاینده ها با خراش دادن اجزای داخلی، سیلندر و پیستون باعث آسیب دیدن جدی موتور میشوند.
موارد ناشی از این آسیب ها میتواند مانند:
- چکیدن قطرات روغن از محل اتصال فیلتر
- زنگ زدن پوشش محفظه
- تحمل نکردن فشار که در نهایت باعث ایجاد شکاف در فیلتر یا جدا شدن واشر آب بندی از سطح پایه فیلتر میشود که این امر باعث خروج تدریجی و یا سریع روغن از مسیر روغن کاری موتور می شود
به مرور زمان این موارد باعث استهلاک موتور و ساییدگی آن خواهد شد.
زمان تعویض فیلتر روغن و طول عمر آن
طول عمر یک فیلترروغن ثابت و یکسان برای همه خودروها نیست؛ این عمر به عوامل متعددی مثل نوع موتور، کیفیت روغن مصرفی، شرایط رانندگی و حتی اقلیم منطقه بستگی دارد. در شرایط ایدئال، فیلترروغن باید همزمان با هر نوبت تعویض روغن تعویض شود تا مدار روانکاری همیشه با روغن پاک فعالیت کند. این فاصله معمولاً بین ۵٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ کیلومتر است، اما رانندگی در ترافیکهای سنگین، استفاده مکرر در مسیرهای کوتاه، یا فعالیت در محیطهای پرگرد و غبار میتواند ضرورت تعویض زودتر را ایجاد کند.
با گذشت زمان، منافذ با ذرات ریز و لجن روغن مسدود میشوند. این گرفتگی فشار عبور را کاهش میدهد و ممکن است سوپاپ بایپس را فعال کند، که در این حالت روغن بدون فیلتراسیون وارد موتور میشود. تکرار چنین وضعیتی بهسرعت باعث فرسایش یاتاقانها و جداره سیلندرها خواهد شد.
بنابراین، بهترین استراتژی، پایبندی به توصیه سازنده و در نظر گرفتن شرایط واقعی کارکرد خودرو است، نه صرفاً عدد کیلومتر درج شده در دفترچه. این فیلتر؛ از اجزای کلیدی در سیستم موتور خودرو است که به حفظ کیفیت روغن و عملکرد بهینه موتور کمک میکند. با توجه به اهمیت این فیلتر، توجه به تعویض منظم و استفاده از قطعات با کیفیت میتواند به افزایش عمر موتور و جلوگیری از مشکلات جدی کمک کند.
ویژگی های فیلتر روغن باکیفیت
نخستین نشانه کیفیت را میتوان در مدیای فیلتری این محصول جستوجو کرد. در فیلترهای مرغوب، این مدیا از ترکیب الیاف سلولزی ریزبافت و مواد مصنوعی مقاوم ساخته شده و بهصورت یکنواخت، با چینخوردگیهای دقیق و فاصلهگذاری حسابشده، نصب میشود. چنین ساختاری قادر است ذرات معلق حتی در ابعاد چند میکرون را به دام بیندازد.
پوسته یا بدنه خارجی فیلتر باید استحکام کافی برای تحمل فشارهای لحظهای روغن؛ بهویژه در استارتهای سرد را داشته باشد. استفاده از فولاد مرغوب با ضخامت مناسب یا پلاستیک مهندسیشده مقاوم به حرارت، از تغییر شکل یا ترکخوردگی در طول کارکرد جلوگیری میکند. از دیگر ویژگیها، آببندی کامل در محل نصب است که مانع نشت روغن در فشار بالا میشود. همچنین کیفیت اتصال اجزا و استفاده از چسبها یا رزین مقاوم در بخشهای داخلی، از جدا شدن مدیا یا قطعات در جریان کارکرد جلوگیری میکند. در نهایت، یک فیلتر روغن باکیفیت، نهتنها طول عمر موتور را افزایش میدهد، بلکه عملکرد یکنواخت و بیوقفه روانکاری را تضمین کرده و از بروز سایش زودرس و هزینههای سنگین تعمیر جلوگیری میکند.
شما می توانید برای راهنمای خرید بهترین فیلتر روغن خودروی خود از اساتید مجرب و با تجربه شهر روغن مشاوره بگیرید.